Naslag
Begrippen
Vaktermen in het Nederlands en het Engels. Forums, video's en leveranciers gebruiken vaak de Engelse term; hier vind je ze allebei.
Nog niet (volledig) nagekeken. Gebruik het als startpunt en controleer het voordat je erop vertrouwt.
58 van de 58 begrippen zijn nog niet nagekeken in Nederlandstalige bronnen.
Open vraag
- RB-13 Kloppen de Nederlandse vaktermen? Vooral stelhefboom, schuifrondsel, impulssteen/ellips, begrenzingspen en trekking.
A/h(alternanties per uur)Engels: vph / bph
Aantal halve slingeringen per uur; 18.000 A/h = 2,5 Hz.
Zie ook: frequentie
amplitudeEngels: amplitude
Hoe ver de onrust uitzwaait, in graden. Een maat voor de gezondheid van het uurwerk.
Zie ook: timegrapher, heffingshoek
ankerEngels: pallet fork (lever)
Wipt heen en weer, vergrendelt het ankerrad en geeft de impuls door aan de onrust.
Zie ook: ankerstenen, impulssteen
ankergang(echappement)Engels: lever escapement
Ankerrad + anker: deelt de energie op in tikken en houdt de onrust in beweging.
ankerradEngels: escape wheel
Laatste wiel van het raderwerk; geeft impuls via de ankerstenen.
ankerstenenEngels: pallet stones / pallet jewels
Robijnen op het anker (ingang en uitgang) die het ankerrad raken. Vastgezet met schellak.
begrenzingspenEngels: banking pin
Pen (of wand) die de uitslag van het anker begrenst.
Zie ook: anker
derde wielEngels: third wheel
Tussenwiel tussen middenwiel en vierde wiel.
Zie ook: raderwerk
donoruurwerkEngels: donor movement
Uurwerk dat je koopt voor onderdelen of als oefenstuk.
drijfveerEngels: mainspring
Opgerolde veer in het veerhuis; de energiebron van het uurwerk.
Zie ook: veerhuis, gangreserve
drukdekselEngels: snap-back caseback
Achterdeksel dat vastklikt; openen met een kastmes, sluiten met een kastpers.
epilamerenEngels: epilame treatment
Coating die olie op zijn plek houdt (gevorderd).
frequentieEngels: frequency
Volledige slingeringen per seconde in Hz (A/h ÷ 7200).
Zie ook: A/h
gangEngels: rate
Voor- of achterlopen in seconden per dag (s/d).
Zie ook: regulateur
gangreserveEngels: power reserve
Hoe lang een volledig opgewonden uurwerk loopt.
Zie ook: drijfveer
glaslichterEngels: crystal lift
Tang die een acrylglas samendrukt om het te plaatsen of uit te nemen.
Zie ook: spanring
heffingshoekEngels: lift angle
Hoek waarover de onrust contact heeft met het anker; nodig om de amplitude te berekenen. Verschilt per kaliber.
Zie ook: amplitude
impulsschijfEngels: roller table
Schijfje op de onrustas dat de impulssteen draagt.
Zie ook: impulssteen
impulssteen(ellips)Engels: impulse jewel / roller jewel
Steentje op de impulsschijf dat in de vork van het anker valt.
Zie ook: impulsschijf, anker
in slagEngels: in beat
De impulssteen staat in rust midden tussen de begrenzingen; tik en tak zijn gelijk.
Zie ook: slagfout
isochronismeEngels: isochronism
De gang blijft gelijk bij hoge en lage amplitude.
Zie ook: amplitude
kaliberEngels: calibre / movement
Type uurwerk, bijv. Felsa 465N.
Zie ook: lijn
kroonradEngels: crown wheel
Wiel tussen opwindrondsel en palrad. De schroef heeft vaak linkse draad.
Zie ook: palrad
lijn(''')Engels: ligne
Oude maat voor de uurwerkdiameter: 1''' = 2,2558 mm (nominaal).
Zie ook: kaliber
middenwielEngels: centre wheel
Draait één keer per uur rond; draagt via de minuutrijder de minutenwijzer.
Zie ook: raderwerk, minuutrijder
minuutrijderEngels: cannon pinion
Busje op de as van het middenwiel; draagt de minutenwijzer en slipt bij het zetten.
Zie ook: wijzerwerk
NOSEngels: new old stock
Oude, nooit verkochte voorraad.
onrustEngels: balance (wheel)
Slingerend wiel dat samen met de spiraal het ritme bepaalt.
Zie ook: spiraal
onrusthaanEngels: balance cock
Brug waaraan de onrust (via de spiraal) hangt.
Zie ook: onrust
opwind- en stelwerkEngels: keyless works
Mechaniek achter de kroon voor opwinden en wijzers zetten.
Zie ook: schuifrondsel, steel
palEngels: click
Klinkje dat in het palrad grijpt, zodat de veer niet terugloopt.
Zie ook: palrad
palradEngels: ratchet wheel
Wiel op de veerhuisas; wordt via het kroonrad opgewonden.
pegwoodEngels: pegwood
Puntstokje hout om stenen en gaten te reinigen.
positieverschilEngels: positional variation
Verschil in gang tussen posities (DU, DD, 3U …).
Zie ook: gang
raderwerkEngels: going train
Wielen tussen veerhuis en ankerrad die de energie doorgeven.
Zie ook: middenwiel, ankerrad
regulateur(rakette)Engels: regulator (index)
Hefboompje op de onrusthaan om de gang sneller of langzamer te zetten.
Zie ook: gang
rodicoEngels: rodico
Kneedbare reinigingsmassa voor vingerafdrukken en olie.
rotorEngels: rotor
Slingergewicht dat een automaat opwindt.
Zie ook: slipkoppeling
schellakEngels: shellac
Hars waarmee stenen vastzitten; lost op in alcohol.
Zie ook: ankerstenen
schokbeschermingEngels: shock protection
Verende zetting van de onrustlagers (bijvoorbeeld Incabloc); beschermt de dunne tappen bij stoten.
Zie ook: onrust
schroefdekselEngels: screw-back caseback
Achterdeksel met schroefdraad en inkepingen.
schuifrondselEngels: sliding pinion / clutch wheel
Schuift heen en weer om te schakelen tussen opwinden en wijzers zetten.
Zie ook: opwind- en stelwerk
slagfoutEngels: beat error
Tijdsverschil tussen tik en tak in ms. Groot = niet in slag.
Zie ook: in slag
slipkoppelingEngels: slipping bridle
Laat een volle drijfveer in een automaat slippen; daarom remvet.
Zie ook: rotor
spanringEngels: tension ring
Metalen ring in sommige acrylglazen die de klemkracht geeft.
Zie ook: glaslichter
spiraal(spiraalveer)Engels: hairspring / balance spring
Dunne veer die de onrust steeds terugbrengt naar zijn middenstand. Nooit aanraken.
Zie ook: onrust
steel(opwindas)Engels: winding stem
As tussen kroon en uurwerk.
Zie ook: opwind- en stelwerk
stelhefboomEngels: setting lever
Hefboom die de steel vasthoudt; via een drukpunt los te zetten om de steel te verwijderen.
Zie ook: steel
stenen(lagerstenen)Engels: jewels
Synthetische robijnen als lagers met weinig wrijving.
Zie ook: tap
tapEngels: pivot
Dun uiteinde van een as dat in een steen of gat draait.
Zie ook: stenen
timegrapherEngels: timegrapher
Meetapparaat dat het tikken analyseert: gang, amplitude en slagfout.
trekkingEngels: draw
Kracht die het anker na de ontgrendeling tegen de begrenzing trekt.
Zie ook: anker
uurwielEngels: hour wheel
Draagt de urenwijzer.
Zie ook: wijzerwerk
veerhuisEngels: barrel
Getande trommel met de drijfveer erin; drijft het raderwerk aan.
Zie ook: drijfveer, middenwiel
vierde wiel(secondewiel)Engels: fourth wheel
Draait één keer per minuut; draagt vaak de secondewijzer.
Zie ook: raderwerk
vlierpitEngels: pith wood
Zacht hout om pincet- en olierpunten schoon te steken.
wijzerwerkEngels: motion works
Minuutrijder, wisselrad en uurwiel; zet minuten om naar uren (12:1).
Zie ook: minuutrijder
wisselradEngels: minute wheel
Verbindt de minuutrijder met het uurwiel.
Zie ook: wijzerwerk
Geen begrip gevonden. Probeer een ander woord, of zoek op de Engelse term.