Casus: een vintage Luxa identificeren

Doel

Je ziet aan een echt voorbeeld hoe je een vintage horloge identificeert: van de tekst op de wijzerplaat tot een plan voor het onderhoud. Het voorbeeld is een vintage herenhorloge dat in oktober 2026 op Marktplaats stond.

Theorie

De verkoper noemde het horloge een “Lanco”, maar het is een Luxa. De titel van een advertentie kan dus fout zijn. Het uurwerk vertelt wat er werkelijk in zit. Hoe je wijzerplaat en uurwerk leest, staat in Een uurwerk herkennen. Hier zie je die aanpak toegepast.

Praktijk

Zo ging het bij dit horloge, in zeven stappen:

1. Wijzerplaattekst lezen. Op de wijzerplaat staat “Luxa · 17 Jewels · Nivaflex · Incabloc · Waterproof”: het merk, het aantal stenen (jewels)Begripstenen (lagerstenen)Engels: jewelsSynthetische robijnen als lagers met weinig wrijving.Meer in begrippen →, de veerlegering en de schokbescherming (shock protection)BegripschokbeschermingEngels: shock protectionVerende zetting van de onrustlagers (bijvoorbeeld Incabloc); beschermt de dunne tappen bij stoten.Meer in begrippen →.
2. Uurwerk bekijken. De foto van het uurwerk toont kaliber 465N en het Felsa-logo.
3. Specs opzoeken. Via Calibercorner: zie Felsa 465N.
4. Dateren. Het handelsmerk Nivaflex is in 1957 geregistreerd, en de Felsa 465 is een kaliber uit de jaren 50. Dat geeft ca. 1957–1965. Dat is een redenering, geen productieregister.
5. Merk onderzoeken. Luxa blijkt een klein assemblagemerk. Er worden exemplaren van een Luxa Alarm uit de jaren 60 als NOS (new old stock)BegripNOSEngels: new old stockOude, nooit verkochte voorraad.Meer in begrippen → aangeboden.
6. Staat beoordelen.
   • Kast: verguld met een stalen achterdeksel, ±32,8 mm zonder kroon.
   • Verguldsel: versleten.
   • Glas: hoog gewelfd acryl, aan de bovenkant gebarsten.
   • Lume (lichtgevende verf): niet aanwezig.
   • Band: gemarkeerd met “18”. De bandaanzet is dan waarschijnlijk 18 mm; meet het na met een schuifmaat.
   • Deksel: 4 inkepingen. Probeer hem eerst als schroefdeksel (screw-back caseback)BegripschroefdekselEngels: screw-back casebackAchterdeksel met schroefdraad en inkepingen.Meer in begrippen → te openen: zie Een achterdeksel openen en sluiten.
7. Plan maken. Eerst meten, dan de service, dan het glas:
   1. Een nulmeting met Meten met de timegrapher, met een heffingshoek van 52°.
   2. Een gangreserve-test. Verwacht wordt ongeveer 38 uur.
   3. De service pas als de eerste service van een oefenuurwerk geslaagd is: Service van een Felsa 465N.
   4. Nieuw glas: Acrylglas vervangen.

De modelnaam bleef onbekend. Aan de binnenkant van een achterdeksel staat soms een model- of referentienummer.

Wat je met zo’n horloge wel en niet doet

• Draag het tot de service hooguit af en toe, en houd het droog. “Waterproof” op de wijzerplaat betekent na al die jaren niets meer.
• Acrylglas met krassen poets je op met Polywatch, maar gebarsten glas moet vervangen worden.