Meten met de timegrapher

Een timegrapher (timegrapher)BegriptimegrapherEngels: timegrapherMeetapparaat dat het tikken analyseert: gang, amplitude en slagfout.Meer in begrippen → luistert naar het tikken en laat zien hoe het uurwerk loopt. Je meet vóór een service (“voor”), erna (“na”) of los tussendoor (“los”).

1. 1

   Heffingshoek instellen

   Stel op de timegrapher de heffingshoek (lift angle)BegripheffingshoekEngels: lift angleHoek waarover de onrust contact heeft met het anker; nodig om de amplitude te berekenen. Verschilt per kaliber.Meer in begrippen → van het kaliber (calibre / movement)BegripkaliberEngels: calibre / movementType uurwerk, bijv. Felsa 465N.Meer in begrippen → in.

   • Felsa 465N: 52°.
   • ST36: onbekend. Een forum noemt 44° (RB-02).
2. 2

   Frequentie controleren

   Laat de timegrapher de frequentie (frequency)BegripfrequentieEngels: frequencyVolledige slingeringen per seconde in Hz (A/h ÷ 7200).Meer in begrippen → zelf herkennen (auto-detect) en vergelijk die met het kaliber.

   • Felsa 465N: 18.000 A/h (vph / bph)BegripA/h (alternanties per uur)Engels: vph / bphAantal halve slingeringen per uur; 18.000 A/h = 2,5 Hz.Meer in begrippen →.
   • ST36: nog onzeker, 18.000 of 21.600 A/h. Een meting met auto-detect geeft het antwoord (RB-01).
3. 3

   Opwinden

   Wind het uurwerk volledig op. Stop bij weerstand en forceer niets.

4. 4

   Meten per positie

   Lees elke positie pas af als het beeld stabiel is. Reken op ±30–60 seconden per positie; die wachttijd is een vuistregel die nog niet is nagekeken.

   • Minimaal: DU (wijzerplaat boven), DD (wijzerplaat onder) en één verticale positie, 9U (kroon onder).
   • Ideaal: alle zes posities, zoals beschreven in meetbegrippen.

   Het verschil in gang tussen de posities heet positieverschil (positional variation)BegrippositieverschilEngels: positional variationVerschil in gang tussen posities (DU, DD, 3U …).Meer in begrippen →.

5. 5

   Loggen

   Noteer in het logboek:

   • de gang (rate)BegripgangEngels: rateVoor- of achterlopen in seconden per dag (s/d).Meer in begrippen → (s/d), de amplitude (°) en de slagfout (beat error)BegripslagfoutEngels: beat errorTijdsverschil tussen tik en tak in ms. Groot = niet in slag.Meer in begrippen → (ms);
   • de positie en de heffingshoek;
   • de context: “voor”, “na” of “los”.

Vuistregels

Gebruik deze grenzen als eerste houvast. Ze zijn nog niet getoetst aan een primaire bron (RB-09).

Verticale amplitudes liggen normaal lager dan liggende.