Naar de inhoud
Altijd Opgewonden
Instellingen

Les · Niveau 4 · Afstellen

Meetbegrippen

Wat een timegrapher meet, waarom hij de heffingshoek nodig heeft en hoe je de meetposities noteert.

BronBijgewerkt 28 okt 2026

Nagekeken aan de hand van de bronnen onderaan deze pagina.

De heffingshoek van de ST36 is nog onbekend, en wat over isochronisme staat is nog concept.

Open vragen

  • RB-02 Wat is de heffingshoek van de ST36 en de ETA 6497? Een forum noemt 44°.
  • RB-09 Wat is een primaire bron voor de vuistregels van amplitude, slagfout en gang?

Doel

Je begrijpt wat een  (timegrapher)BegriptimegrapherEngels: timegrapherMeetapparaat dat het tikken analyseert: gang, amplitude en slagfout.Meer in begrippen → meet, waarom hij de heffingshoek nodig heeft en hoe je de meetposities noteert.

Theorie

Frequentie

De  (frequency)BegripfrequentieEngels: frequencyVolledige slingeringen per seconde in Hz (A/h ÷ 7200).Meer in begrippen → van een uurwerk geef je op in  (vph / bph)BegripA/h (alternanties per uur)Engels: vph / bphAantal halve slingeringen per uur; 18.000 A/h = 2,5 Hz.Meer in begrippen →: het aantal halve slingeringen per uur. Naar hertz reken je om met Hz = A/h ÷ 7200. Bijvoorbeeld:

  • 18.000 A/h = 2,5 Hz
  • 21.600 A/h = 3 Hz
  • 28.800 A/h = 4 Hz

Wat een timegrapher meet

  • De  (rate)BegripgangEngels: rateVoor- of achterlopen in seconden per dag (s/d).Meer in begrippen → in seconden per dag (s/d): hoeveel het uurwerk voor- of achterloopt.
  • De  (amplitude)BegripamplitudeEngels: amplitudeHoe ver de onrust uitzwaait, in graden. Een maat voor de gezondheid van het uurwerk.Meer in begrippen → in graden: hoe ver de  (balance (wheel))BegriponrustEngels: balance (wheel)Slingerend wiel dat samen met de spiraal het ritme bepaalt.Meer in begrippen → uitzwaait.
  • De  (beat error)BegripslagfoutEngels: beat errorTijdsverschil tussen tik en tak in ms. Groot = niet in slag.Meer in begrippen → in milliseconden (ms): het verschil in tijd tussen tik en tak.

Heffingshoek

De timegrapher heeft de  (lift angle)BegripheffingshoekEngels: lift angleHoek waarover de onrust contact heeft met het anker; nodig om de amplitude te berekenen. Verschilt per kaliber.Meer in begrippen → nodig om de amplitude te berekenen. Die hoek verschilt per kaliber:

Posities

Je meet in vaste posities. Deze notatie gebruik je overal, ook in je logboek:

Notatie Positie
DU Wijzerplaat boven
DD Wijzerplaat onder
12U Verticaal, kroon rechts
3U Verticaal, kroon boven
6U Verticaal, kroon links
9U Verticaal, kroon onder

Het verschil in gang tussen de posities heet  (positional variation)BegrippositieverschilEngels: positional variationVerschil in gang tussen posities (DU, DD, 3U …).Meer in begrippen →.

Isochronisme

Bij  (isochronism)BegripisochronismeEngels: isochronismDe gang blijft gelijk bij hoge en lage amplitude.Meer in begrippen → blijft de gang gelijk, of de amplitude nu hoog of laag is. Dat is het ideaal. Dit deel is nog niet volledig nagekeken.

Praktijk

Je past deze begrippen toe in Meten met de timegrapher, zodra de Timegrapher Weishi 1900 er is. Daar staan ook de vuistregels voor wat een goede gang, amplitude en slagfout is.

Klaar als

  • Je kunt de zes posities met hun notatie noemen, en uitleggen waarom de timegrapher de heffingshoek nodig heeft.

Test jezelf

Denk eerst zelf na, klap dan het antwoord open.

  1. 1.Hoeveel Hz is 21.600 A/h?

    • 2,5 Hz
    • 3 Hz
    • 6 Hz
    Antwoord

    3 Hz

    Hz = A/h ÷ 7200, en 21.600 ÷ 7200 = 3.

  2. 2.Wat betekent de positie 9U?

    Antwoord

    Verticaal, met de kroon onder.

  3. 3.Wat gebeurt er als je de verkeerde heffingshoek instelt?

    Antwoord

    De timegrapher berekent dan een verkeerde amplitude.

  4. 4.Welke heffingshoek stel je in voor de Felsa 465N?

    Antwoord

    52°

Volgende stap

Stappenplan · Meten en afstellenMeten met de timegrapher

Bronnen

Meer