Doel
Je weet welk soort smeermiddel bij welk soort onderdeel hoort, en waarom je de toewijzing per onderdeel uit de smeerkaart van de fabrikant haalt.
Theorie
Soort onderdeel, soort smeermiddel
Snelle, lichte delen krijgen dunne olie. Langzame, zwaarbelaste delen krijgen dikke olie. Voor de (pallet stones / pallet jewels)BegripankerstenenEngels: pallet stones / pallet jewelsRobijnen op het anker (ingang en uitgang) die het ankerrad raken. Vastgezet met schellak.Meer in begrippen → en voor glijdend staal op staal zijn er eigen smeermiddelen.
| Soort onderdeel | Smeermiddel |
|---|---|
| Snelle, lichte delen: (balance (wheel))BegriponrustEngels: balance (wheel)Slingerend wiel dat samen met de spiraal het ritme bepaalt.Meer in begrippen →, (escape wheel)BegripankerradEngels: escape wheelLaatste wiel van het raderwerk; geeft impuls via de ankerstenen.Meer in begrippen →, (fourth wheel)Begripvierde wiel (secondewiel)Engels: fourth wheelDraait één keer per minuut; draagt vaak de secondewijzer.Meer in begrippen →, ankeras | Dunne olie: Moebius 9010 |
| Langzame, zwaarbelaste delen: veerhuisas, (minute wheel)BegripwisselradEngels: minute wheelVerbindt de minuutrijder met het uurwiel.Meer in begrippen →, tussenwielen | Dikke olie: Moebius HP1300 / 9104 |
| Ankerstenen (de impulsvlakken) | Echappementolie: Moebius 941 tot en met 21.600 (vph / bph)BegripA/h (alternanties per uur)Engels: vph / bphAantal halve slingeringen per uur; 18.000 A/h = 2,5 Hz.Meer in begrippen →, of Moebius 9415 vanaf 21.600 A/h (vooral bij 28.800) |
| Glijdend staal op staal in het (keyless works)Begripopwind- en stelwerkEngels: keyless worksMechaniek achter de kroon voor opwinden en wijzers zetten.Meer in begrippen → | Vet: Moebius 9504 |
| Veerhuiswand van een automaat ( (slipping bridle)BegripslipkoppelingEngels: slipping bridleLaat een volle drijfveer in een automaat slippen; daarom remvet.Meer in begrippen →) | Remvet: Moebius 8217 |
9415 en 8217 heb je pas nodig bij automaten. Voor de Sea-Gull ST36 (ST3600) en de Felsa 465N is 941 de echappementolie. Die is volgens de productomschrijving geschikt tot en met 21.600 A/h. Of de ST36 nu op 18.000 of op 21.600 A/h loopt, maakt voor de keuze dus niet uit.
Minder is meer
Te veel olie kruipt weg en trekt het smeerpunt leeg. Dit is nog niet nagekeken in een primaire bron. Een behandeling die olie op zijn plek houdt, (epilame treatment)BegripepilamerenEngels: epilame treatmentCoating die olie op zijn plek houdt (gevorderd).Meer in begrippen →, komt pas op niveau 7.
De smeerkaart heeft het laatste woord
De tabel geeft het principe. Welk onderdeel precies welk smeermiddel krijgt, staat in de smeerkaart van de fabrikant. Voor de ST36 is dat de technical communication van de ETA 6497 (oorspronkelijk Unitas 6497), want de ST36 is daar een kloon van. Die kaart is nog niet gevonden. Tot die er is, blijft de toewijzing per onderdeel concept.
Twee punten staan daarom nog open:
- HP1300 is ook genoemd voor het (centre wheel)BegripmiddenwielEngels: centre wheelDraait één keer per uur rond; draagt via de minuutrijder de minutenwijzer.Meer in begrippen → en het (third wheel)Begripderde wielEngels: third wheelTussenwiel tussen middenwiel en vierde wiel.Meer in begrippen →. Dat is niet bevestigd.
- HP1300 is ook genoemd voor het (sliding pinion / clutch wheel)BegripschuifrondselEngels: sliding pinion / clutch wheelSchuift heen en weer om te schakelen tussen opwinden en wijzers zetten.Meer in begrippen →. Dat botst met de regel dat glijdend staal op staal in het opwind- en stelwerk vet krijgt.
Smeren volgens de smeerkaart doe je in Eerste service van de ST36.
Nu niet nodig
Deze smeermiddelen kwamen ook voorbij, maar heb je nu niet nodig:
- 8213: hard vet voor messing veerhuizen.
- 9500 en Klüber P125: specialistisch (Valjoux, Sellita, Omega).
- 8200: niet nodig met een nieuwe GR-veer.